Het nieuwe ijzeren gordijn in Bangladesh!

HET NIEUWE IJZEREN GORDIJN MET BANGLADESH/ door TOM FELIX JOEHNK

In 2007 zal India de bouw voltooien van een ijzeren omheining langs zijn 4100 km lange grens met Bangladesh. India zal dan ten minste een miljard dollar hebben uitgegeven aan de 2,5 meter hoge barrière tussen de twee landen. Volgens India zal de omheining een deel van de oplossing zijn voor een drietal veiligheidsproblemen met zijn armere buurland: Bangladesh is een schuiloord voor opstandige groepen die het Indiase gezag in het noordoosten aantasten; het land keert zich af van zijn seculiere, tolerante tradities en wendt zich tot het islamitisch extremisme en de export van terroristen; grote aantallen illegale immigranten uit Bangladesh zijn het etnisch en religieus karakter van het Indiase grensgebied aan het veranderen.
De omheining mag dan van pas komen bij de strijd tegen het terrorisme, aan de economische wetmatigheden van migratie zal ze weinig kunnen veranderen. De bevolkingsdruk is zó intens in Bangladesh en de mogelijkheden om te ontsnappen aan de misère op het platteland zó schaars, dat een hek nauwelijks een hindernis zal zijn. Bangladesh is een van de armste landen ter wereld, amper twee keer zo groot als Ierland, en het heeft moeite om zijn 142 miljoen inwoners te eten te geven. Halverwege deze eeuw zullen nog eens 100 miljoen monden méér gevoed moeten worden. Misschien kan de omheining tijdelijk een functie vervullen, maar net als de muur langs de grens tussen de VS en Mexico is het geen langetermijnoplossing.
India is zich daar wel van bewust. Het hek staat er ook eigenlijk om een heel andere reden: de wens van India om zijn vage grenzen met de buren vast te leggen. Op dat vlak werd in de laatste jaren vooruitgang geboekt met China. Dat land erkent nu de Himalayastaat Sikkim als Indiaas grondgebied. Daartegenover staat weer dat het dispuut met Pakistan over Kasjmir niet snel opgelost wordt. In de komende jaren zullen de grenslijnen op het subcontinent vooral getrokken worden in het oosten.

Begin 2007 krijgt Bangladesh een nieuwe regering. Economische ontwikkeling zal een prioriteit zijn. Een voorstel van het Indiase Tata om 3 miljard dollar te investeren (dat is meer dan het land sinds 1971 aan buitenlandse hulp heeft ontvangen), zal opnieuw ter tafel komen. De regering zal er hard over nadenken of economische samenwerking met zijn reusachtige buurland uiteindelijk nog niet zo’n slecht idee is.
Dit vraagt om samenwerking op het gebied van territoria. Heikele punten zijn de afbakening van 6,5 kilometer grens (voor India gaten in het hek) en de uitwisseling van betwiste enclaves. Het komende jaar zullen twisten over territorium en terrorisme beide landen zeker meer bezighouden dan de uitwisseling van goederen en goodwill.

Tom Felix Joehnk is medewerker van de Economist Intelligence Unit